A bɛ san duuru bɔ sisan, jɛɲɔgɔnya bɛ « World Vision » ni Jɛkabaara kunnafonisɛbɛn cɛ kunnafoni jɛnsɛnniko ɲuman kadara kɔnɔ u ka baarabolo duguw kɔnɔ ani diɲɛ fan wɛrɛw fɛ an ka kanw na, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, bamanankan. O hukumu kɔnɔ, an wulila ka se a ɲɛmaaba kura Zan Batisi Kamate ma, min ye ɲɛmaayabaara daminɛ san 2003 ɔkutɔburukalo tile fɔlɔ. Ale de sigira Eli Keyita nɔna. Ɲininkaliw senfɛ, ɲɛmaa ye minnu f’an ye, a y’olu lamɛn :

Jɛkabaara : Ɲɛmaa, « World Vision » ye sigida maaw ka diɲɛnatigɛ taabolo ɲuman dɛmɛ baarabolo ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, sentaw. Yala a bɛ balo jumɛn kan bi ?
Zan Batisi Kamate : Ayiwa, n hakilila a bɛ bolo ɲuman kan, kamasɔrɔ an bɛ maaw ka bilala ani an ka baara bɛ kɛ taabolo kɔrɔ min kan n’o ye musow ni denmisenw lakanani, u kalanni, u k a kɛnɛyako n’u ka dunkafa sabatili ye diɲɛ fan tan-ni-naani bɛɛ la, hali bi, an hami de y’o ye. Ka d’a kan, an ka jamana bɛ gɛlɛya min na bi, an tɛ se ka foyi b’o la cogoya si la, n’an ma tɛmɛ sira fɔfɔlen minnu fɛ. Ni musow ni denmisɛnw ka diɲɛnatigɛ nɔgɔnyara u bolo, sini-ma, u na se ka bi maakɔrɔ jɔyɔrɔ fa, ka jamana ka ɲɛtaa sabati.

Jɛkabaara : Jɔyɔrɔ jumɛn bɛ « World Vision na bi diɲɛ kɔnɔ ani Mali yɛrɛ kɔnɔ ?
Z B. K. : An bɛ baara kɛ jamana kɛmɛ ɲɔgɔn kɔnɔ diɲɛ yɛrɛ mumɛ kɔnɔ. Nka, i mana taa o kelen kelenna fɛn o fɛn kɔnɔ, an hami kɔnni ye hɛrɛ ni lafiya donni diɲɛ jamana bɛɛ kɔnɔ, faantanw ka kumada sɔrɔ, faamanw ka faantanw lamɛn diɲɛ jamana bɛɛ kɔnɔ.

Jɛkabaara : Fɛn min ye balikukalanko ye, bɛɛ b’a dɔn k’o jɔyɔrɔ ka-bon sigidaw ka ɲɛtaa siraw bɔli la, kuma tɛ bi don in ma desantaralizasɔn tile in na. « World Vision » jɔyɔrɔ ye mun ye o kow waleyaliko ɲuman siratigɛ la ?
Z B. K. : I n’a fɔ faamanw yɛrɛw y’a fɔ cogo min ko ka fanga segin so ani maa minnu bɛ so, olu ka se fanga ta cogo ɲuman kɔrɔ walasa a ka se ka sigida maaw nafa.
O hukumu kɔnɔ, kabini desantaralizasɔn kɛra, an y’o kɛ an ka baara jɔsen belebele dɔ ye walasa ka faamuyali di komini baarakɛlaw ma desantaralisazɔn ko yɛrɛ sariyaw kan, ani ka kalan sabati an ka kominiw balikukalansow kɔnɔ walasa maa kalannenw ka caya sigidaw kɔnɔ. Don nataw la, olu ka se ka kuma dɔw ɲɛfɛ walima ka sariya dɔw ɲɛfɔ dugudenw ye. O senfɛ, ni maaw ye faamuyali sɔrɔ u na se ka u jɔyɔrɔ fa komini ka ɲɛtaabaaraw waleyali la.

Jɛkabaara : Diɲɛ jamanaw kɔnɔ, dɛmɛ ɲinibaga fanba ye dɛsɛbaatɔw ni muow ani denmisɛnw ye, olu ka ko bɛ cogo di aw bolo ?
Z B. K. : Diɲɛ jamanaw kɔnɔ, cɛw ni musow ani denmisɛnw de bɛ ɲɔgɔn dafa. Nka n’i ye jateminɛ kɛ, jamakulu in na, musow ni denmisɛnw fanga ka dɔgɔn kosɛbɛ ka tɛmɛ tɔw ta kan. O siratigɛ la, desantaralizasɔn kɔnɔna na, an ye kalan fɛn o fɛn kɛ, a fanba tun ɲɛsinnen bɛ musow de ma. Kamasɔrɔ ni musow ye faamuyaliba sɔrɔ, olu bɛ se ka gatigiw bɔ dibi la, ka denmisɛnw fana bɔ fili la. N’o dun kɛra, faamuyali bɛ jɛnsɛn kominiw kɔnɔ, duguw bɛ yiriwa, ɲɛtaa bɛ sabati.

Jɛkabaara : I bɛ se ka baara kɛrɛnkɛrɛnnen jumɛn f’an ye « World Vision » ye minnu kɛ o siratigɛ la ?
Z B. K. : O siratigɛ la, an bɛ baara kɛ komini fɛn o fɛn na, an y’olu dɛmɛ k’u ka sigida yiriwalibaaraw boloda, k’u dɛmɛ ka u ka san baarakɛnafolo labɛn cogo ɲɛjira u la, k’u dɛmɛ fana k’a labɛn, fo ka taa se nafolo ladon cogo ma komini kɔnɔ, ani dugumaaw yɛrɛw bɛ se ka faamuya sɔrɔ cogo min na komini baaraw taabolo kan, ka fara u jɔyɔrɔ dɔnni kan sigida yiriwalibaaraw waleyali la. Ninnu bɛɛ lajɛlen bɛ kɛ a dama kalan ye min bɛ kɛ komini meri baarakɛlaw kun « World Vision » fɛ walasa sigida jama bɛ se ka danaya da u ka maa sugandilenw kan, n’olu ye meri baarakɛlaw ye. O tɛmɛnen kɔ, an bɛ kunnafoni caman latɛmɛ sigidaArajosow fɛ, walasa ka maaw lafaamu u k’a dɔn ko komini tɛ mɛri ta ye, meri kɔnseyew ta tɛ. Komini ye sigida jama bɛɛ de ta ye. Wa komini tɛ taa ɲɛ abada a kɔnɔ maaw ka cɛsiri kɔ.

Jɛkabaara : « World Vision » bɛ Mali fan bɛɛ fɛ wa ?
Z B. K. : « World Vision » tɛ Mali fan bɛɛ fɛ. N’ka bɛ fan caman fɛ. A bɛ Mali fan minnu fɛ, o ye : Kulikɔrɔ mara, Mɔti mara, Segu mara, Sikaso mara ani dɔɔnin bɛ Tumutu mara la. A tɛ mara minnu na, olu ye : Kaye mara, Gawo mara ani Kidali mara ye.
Fɛn min ye Kidali ni Gawo ye, o poroze banna. Nɔntɛ, an ye sanji mugan kɛ o yɔrɔw la, o porozew banna san 2003 sɛtanburukalo la. An ma baara kɛ Mali mara min na kabini « World Vision » bolofara sigira Mali kɔnɔ, o ye Kaye mara kelen de ye.

Jɛkabaara : A bɛ sanji duuru bɔ sisan, jɛɲɔgɔnya bɛ Jɛkabaara kunnafonisɛbɛn ni « Wordl Vision » cɛ kunnafonik sira kan. Yala, e hakili na ye mun ye o jɛɲɔgɔnya in kan ?
Z B. K. : Ne hakilila, jɛɲɔgɔnya sɛbɛ don, jɛɲɔgɔnya jɛlen fana don. Sabu, kabini ne ma kɛ ɲɛmaa ye, ne yɛrɛ tun bɛ Jɛkabaara kunnafonisɛbɛn kalan ka sɔrɔ n bɛ baara kɛ porozew la, ani ka sɔrɔ n ma Jɛkabaara sɛbɛnnikɛlaw ye fɔlɔ. Kamasɔrɔ an tun b’a ɲini k’a di an ka balikukalan karamɔgɔw ni kalanden jolenw ma, walasa u ka se k’a kalan ka faamuyali caman sɔrɔ a kɔnɔ. O siratigɛ la, maaw tun bɛ girin a kan ne yɛrɛ fana tun bɛ girin a kan, ka d’a kan, a bɛ kunnafoni minnu di, u bɛ maaw nafa. O tɛmɛnen, kɔ, a bɛ anw ka baara fana sinsin. Sabu, anw ka baara bɛ ɲɛsin fɛn minnu ma, fo dugumaaw de ka faamuyali sɔrɔ o la. Maaw tɛ se ka faamuyali sɔrɔ ni kunnafoni ma di, aw bɛ kunnafoni minnu di, olu ye kunnafoni ye maaw mago bɛ minnu na walasa k’u ka gaw ni duguw ani komini yiriwa lafiya ka don jamana kɔnɔ.

Jɛkabaara : I ka kuma laban ye jumɛn ye ?
Z B. K. : Ne ka kuma laban ye min ye, o ye welekan ye ka ɲɛsin an ka komini ɲɛmaaw ni a kɔnɔ jama ma, ka fara maaw kan minnu ye kalan sɔrɔ an ka balikukalansow la, bɛɛ k’i jija i ye kalan min sɔrɔ, i k’o waleyali jira kominiw yiriwalibaaraw boloda tuma, kalanbali kana fisaya n’i ye. N’o dun kɛra, o bɛ i n’a fɔ kalan ma a kun ɲɛ. O ye fɛn ye, an tɛ Ala deli min na. O tuma, Ala ka hakilina ɲuman d’an bɛɛ ma jamana jɔli kama.

Yusufu Fane